Biała Woda
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Biała Woda, to rezerwat krajobrazowy, częściowy, o powierzchni 33,71 ha , utworzony w 1963 roku. Ochroną objęty jest jego fragment obfitujący w oryginalne skałki, między którymi potok tworzy malownicze odcinki przełomowe, a na progach wodospady. W rezerwacie występuje strefa kontaktowa utworów czorsztyńskich z serią niedzicką od południa, a od północy z fliszem magurskim.

Na północnym zboczu doliny w sąsiedztwie rezerwatu (ok. 200 m od wylotu doliny) znajduje się bazaltowa skała (podst. 7- 8 m , wys. 3,5 m) - jedyna na terenie Pienin intruzja bazaltu w obrębie pstrych łupków fliszu magurskiego. Skała jest pomnikiem przyrody.

W skład rezerwatu wchodzą grupy skał przedzielone pastwiskiem i polami uprawnymi. Dolina jest prawie bezleśna, dominują zbiorowiska łąkowe, naskalne i kserotermiczne. Jedynie w południowo-wschodniej części rezerwatu występują lasy, głównie z udzialem buka, jodły i świerka. Wapienne skały porastają gatunki należące do dwóch zespołów muraw naskalnych: Festucetum pallentis i Seslerietum variae. Charakterystyczne są tu: sesleria skalna, stokrotnica górska, kostrzewa blada, zerwa kulista, przytulia nierównolistna, rojnik, rozchodnik ostry i inne. Licznie występuje jałowiec. Godne uwagi są północne urwiste zbocza Smolegowej Skały, gdzie rosną reliktowe poglacjalne gatunki wysokogórskie: dębik ośmiopłatkowy, pępawa Jacquina, konietlica alpejska i mech Campylophyllum Halleri.

Wąwóz w przełomowym odcinku potoku nazywany jest niekiedy Międzyskały. Po lewej stronie znajduje się jedyna w 500 kilometrowym pienińskim pasie skałkowym bazaltowa skałka pochodzenia wulkanicznego. Około 100 milionów lat temu, w trzeciorzędzie, uaktywniona ruchami górotwórczymi magma przebiła się przez warstwy kruchych łupków i zastygła na powierzchni. Działanie wiatru, wody i słońca powoduje jej wietrzenie i zmianę barwy na powierzchni z czarnozielonkawej na rdzawo-niebieską, żółtawą lub zielonkawą.

Po przeciwnej stronie wąwozu znajduje się 80-metrowa urwista Smolegowa Skała zbudowana z białego wapienia krynoidowego serii czorsztyńskiej. Z tych samych utworów zbudowane są skałki i progi w dnie doliny potoku, który płynie skalnym korytem tworząc bystrza i baniory, a w środkowej części rezerwatu malowniczy wodospad. Jej szata roślinna należy do wielkich osobliwości pienińskich, gdyż rosną tu gatunki o przeciwstawnych wymaganiach siedliskowych. Na północnej ścianie, gdzie jest wilgotno i chłodno, przetrwał dębik ośmiopłatkowy, konietlica alpejska i pępawa Jacquina - relikty tundry z epoki lodowcowej, spotykane w Karpatach jeszcze tylko w Tatrach. Kilkadziesiąt metrów od nich na południowych, nasłonecznionych stokach zakwita krwawnik szczecinkolistny - roślina ciepłolubna, bardzo żadka w Polsce.

W dolinie Białej Wody istniało niegdyś spore osiedle Rusinów Szlachtowskich, stanowiące przysiółek Jaworek. Przy drodze bieleje murowana Kapliczka zwieńczona drewnianą malowniczą cebulką - znany motyw fotograficzny.

Z Jaworek do rezerwatu wiedzie droga wzdłuż potoku. Początkowo biegną nią znaki czerwone, które kilometr od karczmy i przystanku PKS Jaworki opuszczają dolinę, by wspiąć się na północny wschód, na grzbiet Rusinowskiego Wierchu.

Galeryjka Białej Wody


   
tel. (0) 607 47 88 50
(018) 262 16 00